مرور رده

جنگ تحمیلی

جنگ ایران و عراق یک درگیری مسلحانه بین دو کشور ایران و عراق بود که ازتاریخ 31 شهریور 1359 زمانی که رسما عراق به ایران حمله کرد آغاز شد.

جنگ ایران و عراق - سرباز ایرانی
جنگ تحمیلی

و در تاریخ 29 مراد 1367، زمانی که ایران آتش‌بس با وساطت سازمان ملل را پذیرفت. پایان یافت.

این جنگ با نام های مختلف شناخته می شود مثلا جنگ تحمیلی , جنگ ایران و عراق , دفاع مقدس , یا در عراق و سایر کشورهای عربی با نام جنگ قادسیه شناخته می شود.

جنگ ایران و عراق در ابتدا به عنوان جنگ خلیج‌فارس تا زمان جنگ خلیج‌فارس در سال‌های ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱ و پس از آن به عنوان اولین جنگ خلیج‌فارس شناخته شد. جنگ عراق و کویت که به عنوان دومین جنگ خلیج‌فارس شناخته شد در نهایت به سادگی به عنوان جنگ خلیج‌فارس شناخته شد.

این جنگ طولانی ترین جنگ متعارف قرن بیستم. و بعد از جنگ ویتنام طولانی ترین جنگ ایران قرن بشمار می رود.

عراق تمایل داشت جایگزین ایران در منطقه شود زیرا زمانی ایران نقش ژاندارم منطقه و تحت حمایت کشورهای غربی بود.

با انقلاب ایران در بهمن 1357 عراق نگران بود که, انقلاب ایران به این کشور و سایر کشورهای عربی دیگر سرایت کند.

عراق می ترسید که شیعیان این کشور هم مانند ایران به خیابانها بریزند و انقلاب کنند.

به همین خاطر عراق به مناقشات مرزی که از گذشته بین عراق و ایران وجود داشت دامن زد. قطعنامه الجزایر را پاره کرد.

و در روز 31 شهریور 59 با استفاده از اصل غافلگیری از طریق هوا بسیاری از فرودگاهها و مناطق حساس مختلف را بمباران کرد.و پیشروی از راه زمینی را آغاز کرد.

همچنین عراق قصد داشت و این خیال را در ذهن خود می پروراند که استان خوزستان را که غنی از چاه های نفتی بود و قسمت شرقی ساحل شط العرب را به کشور خود ضمیمه کند.

اگرچه عراق امیدوار بود که با استفاده از هرج و مرج به وجود آمده در ایران بواسطه انقلاب, و همچنین اعدام بسیاری از نظامیان و فرماندهان سابق ارتش بسرعت پیشروی کند. و ایران را به زانو در آورد.

اما در عمل با ورود به جنگ چیزی خلاف این ثابت شد.

و ایران تا حدود سالهای 61-62 تقریبا همه سرزمین های اشغالی خود را بازیافت. و تا پایان جنگ حملاتی به خاک عراق انجام داد. از جمله آنها تصرف بندر فاو عراق بود .

بعدها هم عملیات هایی برای تصرف خاک عراق از سوی ایران انجام شد که با لو رفتن عملیات و کمک کشورهای دیگر, تعداد زیادی از نیروهای ایران کشته شدند.

در کنار نیروهای عراقی نیروهایی از خود ایران (سابق) نظیر سازمان مجاهدین خلق و احزاب و گروه های مخالف ایران در عراق در کنار نیروهای بعثی با ایران جنگیدند.

در این جنگ نابرابر کشورهایی نظیر ایلات متحده , اتحاد جماهیر شوری , فرانسه و بسیاری از کشورهای عربی و غربی و حتی شرقی بصورت مستقیم یا غیرمستقیم در کنار عراق با ایران جنگیدند.

که قصد منزوی کردن ایران و همچنین شکست آنرا داشتند.

سرانجام بعد از هشت سال جنگ فرسایشی که مشکلات زیادی از نظر اقتصادی به طرفین وارد کرد جنگ تمام شد.

عراق در این جنگ بارها از سلاحهای کشتار جمعی استفاده کرد که در این مقاله به آن خواهیم پرداخت.

در این جنگ با مقایسه با جنگ جهانی اول از تاکتیک های نظامی و استفاده از انواع سلاحها استفاده شد.

این جنگ به عنوان طولانی ترین جنگ قرن بستم شناخته می شود.

سرانجام جنگ با کشته و مجروح شدن تعداد زیادی از نیروهای نظامی دو طرف و همچنین اسارت شمار زیادی از آنها پایان یافت.

مرزها به حالت قبل برگشتند و خسارت جنگی به ایران بعد از دهه ها هنوز پرداخت نشده است.

این جنگ در مقاطع مختلف زمانی باعث به خطر افتادن منافع بسیاری از قدرت ها و کشورها شد.

به همین خاطر در پایان جنگ تمایل داشتند که هیچ کدام از دو کشور پیروز این جنگ خونین نباشند.

در طول این جنگ 8 ساله شورای امنیت سازمان ملل 8 قطعنامه صادر کرد.

جز قطعنامه آخر ایران تمامی آنها را رد کرد چون منافع این کشور در آن دیده نمی شد.

مناطق تصرف شده طرفین در جنگ ایران و عراق-عکسهای جنگ تحمیلی
مناطق تصرف شده طرفین در جنگ ایران و عراق-عکسهای جنگ تحمیلی

زمینه های ایجاد جنگ ایران و عراق

قبل از هر چیزی بصورت کوتاه به چند مورد و قطعنامه می پردازیم.


قطعنامه 348 شورای امنیت

قطعنامه ۳۴۸ شورای امنیت سازمان ملل متحد که در تاریخ ۲۸ مه ۱۹۷۴ تصویب شد، سندی بین‌المللی درباره بررسی وضعیت روابط ایران و عراق است.

این قطعنامه به بیان این موضوع ادامه داد که هر دو طرف با رعایت دقیق قرارداد آتش‌بس روز ۷ مارس موافقت کردند .

قطعنامه ۳۴۸ با ۱۴ رای موافق تصویب شد؛ جمهوری خلق چین در رای‌گیری شرکت نکرد.


قرار داد 1975 الجزایر

قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر (که معمولاً به عنوان اعلامیه الجزیره شناخته می‌شود) توافقی بین ایران و عراق برای حل اختلافات مرزی و درگیری‌ها (مانند شط‌العرب است که در ۱۳ ژوئن و ۲۶ دسامبر ۱۹۷۵ به امضا رسید.

هدف از این قرارداد پایان اختلافات میان عراق و ایران در شط‌العرب است، اما دلیل اصلی برای عراق پایان دادن به شورش کردها بود.

کم‌تر از شش سال پس از امضای پیمان، در تاریخ ۱۷ سپتامبر ۱۹۸۰، عراق معاهده را ملغی کرد .

اما تحت قوانین بین‌المللی، یک کشور نمی‌تواند یک جانبه معاهده را رد کند، و این پیمان هیچ شرطی برای نسخ یک طرفه قرار داد از سوس یک کشور ندارد.

قرار داد الجزایر با میانجیگری رهبر الجزایر بین شاه ایران و رئیس جمهور عراق
از چپ به راست محمدرضا شاه پهلوی – هواری بومدین رهبر الجزایر و صدام حسین رئیس جمهور عراق


گروگانگیری سفارت ایران در لندن

در سال 1359 گروهی تحت نام الشهید که خود را طرفدار خودمختاری خوزستان خطاب می کردند.

به سفارت ایران حمله کردند و 5 روز این سفارتخانه را به گروگان گرفتند.

خواسته های اولیه آنها آزادی 91 فرد (عرب) در خوزستان بود.

در نهایت 26 گروگان آزاد شدند و 5 نفر کشته و همچنین یک نفر از اعضای این گروهک دستگیر شدند.

تنها باز مانده و دستگیر شده این گروهک بعدها در دادگاه اعتراف کرد که در عراق و تحت نظر نیروهای بعث آموزش دیده است.

فوزی بداوی نژاد در لندن محاکمه و به حبس ابد محکوم شد و به حکومت ایران تحویل داده نشد.

اما سال 2008 آزاد شد.

جنگ ایران و عراق در سال 1359

جنگ ایران و عراق در سال 1360

عملیات محمد رسول الله (ص)

عملیات محمد رسول الله (ص) در تاریخ 12 دیماه سال 1360 با هدف انهدام دشمن و نشان دادن قدرت تهاجمی و نفوذی ایران در منطقه نوسود کرمانشاه آغاز شد.

جنگ ایران و عراق در سال 1361

عملیات فتح المبین

عملیات فتح المبین در تاریخ 2 فروردین سال 1361 با هدف انهدام دشمن و آزادسازی ارتفاعات و مناطق جنوب کشور در منطقه غربی رودخانه کرخه با رمز ” یازهرا (س) یا زهرا (س) یا زهرا (س) انجام شد.

این عملیات در سه مرحله انجام شد. که بخش بزرگی از مناطق اشغالی جنوب غربی ایران را آزاد کرد

آیت الله خمینی با ارسال پیامی به رزمندگان این عملیات را فتح الفتوح نامیدند.

عملیات بیت المقدس

عملیات بیت المقدس در تاریخ 10 اردیبهشت سال 1361 انجام شد.

اهداف این عملیات عبارت بودند از :

  1. آزاد سازی خرمشهر, هویزه ,ایستگاه حسینیه و جاده اهواز به خرمشهر
  2. انهدام و اخراج ارتش عراق از مرزهای ایران

این عملیات که با رمز یا علی ابن ابی طالب (ع) انجام شد :

در مرحله دوم هویزه آزاد شد . و در مرحله سوم پس از 578 روز اشغال شهر خرمشهر به دست ارتش عراق , خرمشهر آزاد شد.

عملیات رمضان

عملیات رمضان در تاریخ 23 تیرماه سال 1361 در شرق بصره انجام شد.

هدف دفاع از کشور و انهدام دشمن و دور کردن ـ آنها از شهرهای جنوبی ایران بود.

عملیات ثارالله

عملیات ثارالله به منظور آزادسازی ارتفاعات قصر شیرین در 15 مرداد ماه سال 1361 انجام شد. در منطقه عملیاتی قصر  شیرین انجام شد.

عملیات مسلم بن عقیل

عملیات مسلم بن عقیل  در غرب سومار و ارتفاعات این منطقه انجام شد.

این عملیات در تاریخ 13 مهرماه سال 1361 انجام شد.که ارتفاعات مسلط به عراق  و پاسگاه مرزی ایران آزاد و منطقه پاکسازی شد.

عملیات محرم

عملیات محرم در تاریخ 10 آذر ماه سال 1361 به منظور تصرف ارتفاعات و سرکوب دشمن  در جنوب غربی دهلران و منطقه عین خوش انجام شد.

این عملیات در سه مرحله انجام شد که در نهایت منجر به دستیابی به چند ارتفاع مهم و دسترسی به حوزه نفتی موسیان و عنبر شد.

عملیات والفجر مقدماتی

عملیات والفجر مقدماتی که در تاریخ 17 بهمن 1361 انجام شد.

به منظور انهدام نیروهای ارتش عراق  در منطقه عملیاتی فکه – چزابه انجام گرفت.

در پایان این عملیات غیر از آزاد  سازی چند پاسگاه ایران چند پاسگاه عراق هم به دست نیروهای ایرانی افتاد.

جنگ ایران و عراق در سال 1363

عملیات  خیبر

عملیات خیبر در تاریخ سوم اسفند ماه سال 1363 در منطقه هورالهویزه و جزایر مجنون انجام شد.

رمز این عملیات یا رسول الله (ص) بود.

تصرف و تامین جزایر مجنون و بخشی از هویزه از اهداف این عملیات بود.

در نتیجه این عملیات جزیره مجنون آزاد شد.

عملیات میمک

عملیات میمک یا عاشورا در تاریخ 25 مهر 1363 در ارتفاعات میمک با هدف آزادسازی این ارتفاعات و انهدام دشمن در سه محور انجام شد.

در نهایت این عملیات منجر به آزادسازی ارتفاعات مهم این منطقه و چندین پاسگاه مرزی شد.

عملیات بدر

عملیات بدر  در تاریخ 19 اسفند ماه سال 1363 در شرق رودخانه دجله انجام شد.

در این عملیات بخش وسیعی از مناطق نفت خیز هورالهویزه و پاسگاهای دشمن گرفته شد.

عملیات والفجر هشت

جنگ ایران و عراق در سال 1365

عملیات کربلای 1

این نوشته در حال تکمیل شدن است

عملیات کربلای 1 در تاریخ 9 تیرماه سال 1365 توسط سپاه پاسداران با رمز “یا ابوالفضل العباس (ع) ” در منطقه مهران در استان ایلام انجام شد.

عراق از مدتها قبل شهر مهران را به تصرف خود در آورده بود. و از این شهر و تصرف آن به عنوان تبلیغات به نفع خود استفاده می کرد.

قرارگاه نجف انجام این عملیات را برعهده گرفت.

در این عملیات 6 لشکر و 3 تیپ و 3 گردان حاضر بودند.

در پایان این عملیات شهر مهران ارتفاعات قلاویزان پاسگاه فرخ آباد و ارتفاعات و روستاهای بزرگ و مهمی از عراق پس گرفته شد.

و به تجهیزات و یگان های ارتش عراق خسارت های زیادی وارد شد.و تعدادی از نیرو های عراقی اسیر شدند.

عملیات نامنظم فتح یک

عملیات فتح یک آغازگر جنگی نامنظم  با هدفی معین بود.

این عملیات در تاریخ 19 مهرماه سال 1365 بر روی تاسیسات نفتی کرکوک عراق و برخی مراکز و تاسیسات و پایگاه شهر مذکور انجام شد.

جنگ ایران و عراق در سال 1367

بمباران شیمیایی روستای زرده

مقاله اصلی بمباران شیمیایی روستای زرده را در اینجا ببینید

ساعت 6 صبح روز 31 تیرماه سال 1367 در حالی که چند روز از پذیرش قطعنامه 538 از طرف ایران نگذشته بود.

نیروهای عراقی با بمباران روستای زرده از توابع شهرستان دالاهو استان کرمانشاه, در روزی که عید قربان بود.

باعث کشته و شیمیایی شدن عده ی زیادی از هموطنان در این منطقه شد.

هواپیمای عراقی چندین بمب را در اطراف این منطقه رها کرد. مردم یارسان که برای آیین مذهبی خود به زیارتگاه بابایادگار آمده بودند.

مورد حمله شیمیایی واقع شدند. ابتدا بوی شبیه سیر منطقه را فرا گرفت.

بعد پرنده ها و حیوانات از بین رفتن و نوبت به خود مردم منطقه رسید. که یکی یکی روی زمین افتادند و شیمیایی شدند.

عده ای هم خود را به چشمه قسلان رساندند و خود را به داخل آن انداختند بلکه از شدت مواد شیمیایی و سوزش آن کم شود.

مقداری آب نوشیدند و تازه متوجه خفگی و سوزش بیشتر در شکم و ریه خود شدند.

چرا که یکی از بمب ها به نزدیکی این چشمه اصابت کرده بود.

275 نفر در این حمله نحس کشته شدند. و تعداد زیادی هم برای همیشه شیمیایی شدند که تا آخر عمر از عوارض این حمله شیمیایی در عذاب باشند.

عباس دوران

شهید عباس دوران شهید سرلشکر خلبان عباس دوران در سال ۱۳۲۹ در شیراز زاده شد. و در سال ۱۳۵۱ به نیروی هوایی

عکس جنگ تحمیلی

عکسی از جنگ تحمیلی و خدا حافظی مادر با فرزند برای اعزام به جبهه های جنگ #جنگ_تحمیلی…

عملیات کمان ۹۹

عملیات کمان ۹۹ (سایه البرز) در اول مهرماه سال 1359دومین عملیات ایران در جنگ تحمیلی بود این عملیات پس از عملیات

جنگ تحمیلی

مستند جنگ تحمیلی عراق بر ملت ایرانجنگ تحمیلی جنگ تحمیلی.mp4 جهت دانلود این

اوارگان کرد ایرانی

زمانی که شبکه های اجتماعی نبودند و دوربین به این شکل در دسترس نبود در جریان جنگ تحمیلی سوژه فراوان یافت می شد